Korespondencja dotyczy próby ustalenia rzeczywistego przepływu środków z Funduszu Kościelnego przeznaczonych na finansowanie ubezpieczeń Duchownych i Misjonarzy zgłoszonych przez jednostki organizacyjne Kościoła Naturalnego.
Celem wniosków było zweryfikowanie informacji pojawiających się w przestrzeni publicznej o rzekomej stracie Funduszu Kościelnego w wysokości ok. 6 mln zł, łączonej w doniesieniach medialnych z działalnością Gminy Wyznaniowej Szczecin, oraz ustalenie, czy środki te zostały rzeczywiście przekazane, a jeśli tak – czy zostały skorygowane lub zwrócone po wyrejestrowaniu Misjonarzy przez Likwidatora tej gminy i złożeniu stosownych korekt w ZUS.
W toku korespondencji organy administracji publicznej (MSWiA oraz ZUS) nie udzieliły informacji o wysokości środków ani o ich ewentualnym zwrocie, wskazując przede wszystkim na brak kompetencji do posiadania takich danych lub na ograniczenia wynikające z ochrony danych dotyczących indywidualnych kont płatników składek. W konsekwencji również Kościół Naturalny – jako podmiot zwierzchni wobec swoich jednostek organizacyjnych – nie uzyskał informacji dotyczących rozliczeń związanych z działalnością tej gminy.
CIĄG KORESPONDENCJI NUMER 1:
Zapytanie do MSWiA dotyczące środków z Funduszu Kościelnego
Dokumenty wchodzące w skład korespondencji
1️⃣ Wniosek Kościoła Naturalnego do MSWiA
📅 10.12.2025
2️⃣ Odpowiedź MSWiA
📅 grudzień 2025
Czego dotyczy korespondencja
Zapytanie Kościoła Naturalnego do MSWiA o rzeczywisty przepływ środków z Funduszu Kościelnego przeznaczonych na ubezpieczenia duchownych i misjonarzy.
Cel pisma
Ustalenie, czy środki zostały przekazane oraz czy zostały rozliczone po wyrejestrowaniu misjonarzy przez likwidatora Gminy Wyznaniowej Szczecin.
Wnioski / żądania
Wniosek o wskazanie wysokości przekazanych środków, informacji o ewentualnym zwrocie do Funduszu Kościelnego oraz o inne środki otrzymane przez jednostki Kościoła.
Element kluczowy
Likwidator gminy wyrejestrował misjonarzy i złożył korekty w ZUS, co rodzi pytanie o rozliczenie środków publicznych.
Konsekwencje dla Kościoła Naturalnego
MSWiA wskazało, że nie posiada danych o środkach i przekazało sprawę do ZUS, co oznacza brak odpowiedzi na kluczowe pytania.
CIĄG KORESPONDENCJI NUMER 2:
Zapytanie do ZUS dotyczące środków z Funduszu Kościelnego
Dokumenty wchodzące w skład korespondencji
1️⃣ Wniosek Kościoła Naturalnego do ZUS
📅 11.12.2025
2️⃣ Odpowiedź Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
📅 17.12.2025
Czego dotyczy korespondencja
Zapytanie Kościoła Naturalnego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wysokość środków z Funduszu Kościelnego przeznaczonych na ubezpieczenia misjonarzy i duchownych zgłoszonych przez jednostki Kościoła Naturalnego
Cel pisma
Ustalenie rzeczywistej kwoty środków przekazanych z Funduszu Kościelnego oraz sprawdzenie, czy po wyrejestrowaniu misjonarzy z Gminy Wyznaniowej Szczecin środki zostały skorygowane lub zwrócone.
Wnioski / żądania
Wniosek o wskazanie wysokości środków przekazanych na ubezpieczenia duchownych z podziałem na lata, jednostki Kościoła oraz indywidualne zgłoszenia, a także o informację czy i w jakiej kwocie środki zostały zwrócone do Funduszu Kościelnego.
Element kluczowy
We wniosku wskazano, że likwidator Gminy Wyznaniowej Szczecin wyrejestrował wszystkich misjonarzy oraz złożył korekty dokumentów rozliczeniowych ZUS, co mogło powodować obowiązek rozliczenia środków Funduszu Kościelnego.
Konsekwencje dla Kościoła Naturalnego
ZUS odmówił udzielenia informacji wskazując, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej oraz że informacje dotyczące kont płatników składek objęte są tajemnicą ustawową. W rezultacie Kościół Naturalny nie uzyskał informacji o wysokości środków ani o ich ewentualnym zwrocie, mimo że jest jednostką zwierzchnią wobec gmin wyznaniowych, których zgłoszenia dotyczyły zapytania.
CIĄG KORESPONDENCJI NUMER 3:
Przekazanie wniosku przez MSWiA do ZUS w sprawie środków z Funduszu Kościelnego
Dokumenty wchodzące w skład korespondencji
1️⃣ Pismo MSWiA do ZUS – przekazanie wniosku Kościoła Naturalnego
📅 grudzień 2025
2️⃣ Odpowiedź Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
📅 23.12.2025
Czego dotyczy korespondencja
Korespondencja dotyczy przekazania przez MSWiA do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku Kościoła Naturalnego dotyczącego wysokości środków z Funduszu Kościelnego przeznaczonych na ubezpieczenia duchownych i misjonarzy zgłoszonych przez jednostki Kościoła Naturalnego.
Cel pisma
Celem było skierowanie zapytania do organu właściwego – ZUS – w celu uzyskania informacji o rzeczywistym przepływie środków z Funduszu Kościelnego oraz o ewentualnym rozliczeniu środków po wyrejestrowaniu misjonarzy z Gminy Wyznaniowej Szczecin.
Wnioski / żądania
Wniosek dotyczył wskazania wysokości środków przekazanych na ubezpieczenia duchownych z podziałem na lata, jednostki Kościoła oraz indywidualne zgłoszenia, a także informacji czy środki zostały zwrócone do Funduszu Kościelnego i w jakiej wysokości.
Element kluczowy
MSWiA udzieliło odpowiedzi na wniosek Kościoła Naturalnego w odrębnej korespondencji, a jednocześnie – uznając ZUS za organ właściwy do posiadania szczegółowych danych – przekazało wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu jego rozpatrzenia zgodnie z właściwością.
Konsekwencje dla Kościoła Naturalnego
Po przekazaniu sprawy ZUS odmówił udzielenia informacji wskazując, że dane dotyczą indywidualnych kont płatników składek i są objęte tajemnicą ustawową. W rezultacie Kościół Naturalny nie uzyskał informacji o wysokości środków ani o ich ewentualnym rozliczeniu, mimo że jest jednostką zwierzchnią wobec gmin wyznaniowych, których zgłoszenia były przedmiotem zapytania.
CIĄG KORESPONDENCJI NUMER 4:
Zapytanie do MSWiA o charakter środków Funduszu Kościelnego
Dokumenty wchodzące w skład korespondencji
1️⃣ Wniosek Kościoła Naturalnego do MSWiA
📅 7.01.2026
2️⃣ Odpowiedź Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
📅 styczeń 2026
Czego dotyczy korespondencja
Korespondencja dotyczy wniosku Kościoła Naturalnego skierowanego do MSWiA o udzielenie informacji, czy środki pochodzące z Funduszu Kościelnego mają charakter środków publicznych oraz jaka kwota została przekazana na ubezpieczenia duchownych i misjonarzy zgłoszonych przez jednostki organizacyjne Kościoła Naturalnego.
Cel pisma
Celem było ustalenie charakteru prawnego środków Funduszu Kościelnego oraz uzyskanie informacji o wysokości środków publicznych przeznaczonych na ubezpieczenia duchownych i misjonarzy Kościoła Naturalnego.
Wnioski / żądania
Wniosek dotyczył potwierdzenia, czy środki Funduszu Kościelnego mają charakter środków publicznych oraz wskazania wysokości środków przekazanych w ramach finansowania ubezpieczeń duchownych i misjonarzy zgłoszonych przez jednostki Kościoła Naturalnego.
Element kluczowy
MSWiA poinformowało, że odpowiedź na przedstawione pytania została już udzielona wcześniej w korespondencji z dnia 16 grudnia 2025 r. i nie przedstawiło nowych informacji dotyczących wysokości środków.
Konsekwencje dla Kościoła Naturalnego
W rezultacie Kościół Naturalny nie uzyskał nowych informacji o wysokości środków przekazanych z Funduszu Kościelnego ani o ich rozliczeniu, mimo że zapytanie dotyczyło środków przeznaczonych na ubezpieczenia duchownych zgłoszonych przez jego jednostki organizacyjne.
CIĄG KORESPONDENCJI NUMER 5:
Zapytanie do ZUS o charakter środków Funduszu Kościelnego oraz wysokość przekazanych środków na ubezpieczenia
Dokumenty wchodzące w skład korespondencji
1️⃣ Wniosek Kościoła Naturalnego do ZUS
📅 7.01.2026
2️⃣ Odpowiedź Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
📅 20.01.2026
Czego dotyczy korespondencja
Korespondencja dotyczy wniosku Kościoła Naturalnego skierowanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji, czy środki pochodzące z Funduszu Kościelnego mają charakter środków publicznych oraz jaka kwota środków została przekazana na ubezpieczenia duchownych i misjonarzy zgłoszonych przez jednostki organizacyjne Kościoła Naturalnego.
Cel pisma
Celem było ustalenie charakteru prawnego środków Funduszu Kościelnego oraz uzyskanie informacji o wysokości środków publicznych przekazanych w ramach finansowania ubezpieczeń duchownych i misjonarzy Kościoła Naturalnego.
Wnioski / żądania
Wniosek dotyczył potwierdzenia, czy środki Funduszu Kościelnego stanowią środki publiczne oraz wskazania wysokości środków przekazanych w ramach finansowania ubezpieczeń duchownych i misjonarzy zgłoszonych przez jednostki organizacyjne Kościoła Naturalnego.
Element kluczowy
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że środki Funduszu Kościelnego pochodzą z budżetu państwa, a więc mają charakter środków publicznych, jednak jednocześnie odmówił udzielenia informacji o wysokości środków przekazanych na ubezpieczenia duchownych wskazując, że dane te dotyczą indywidualnych kont płatników składek i są objęte tajemnicą ustawową.
Konsekwencje dla Kościoła Naturalnego
W rezultacie Kościół Naturalny nie uzyskał informacji o wysokości środków przekazanych z Funduszu Kościelnego ani o ich rozliczeniu. Dane te nie zostały udostępnione mimo że zapytanie dotyczyło środków przeznaczonych na ubezpieczenia duchownych zgłoszonych przez jego jednostki organizacyjne.
CIĄG KORESPONDENCJI NUMER 6:
Zapytanie do MSWiA o charakter środków Funduszu Kościelnego oraz wysokość przekazanych środków na ubezpieczenia
Dokumenty wchodzące w skład korespondencji
1️⃣ Wniosek Kościoła Naturalnego do MSWiA
📅 10.01.2026
Czego dotyczy korespondencja
Dokument stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wniosek dotyczył zasad finansowania Funduszu Kościelnego oraz sposobu wydatkowania środków publicznych na finansowanie składek ubezpieczeniowych duchownych i misjonarzy.
Cel pisma
Uzyskanie oficjalnych informacji dotyczących:
wysokości środków wydatkowanych z Funduszu Kościelnego na duchownych i misjonarzy zgłoszonych przez jednostki organizacyjne Kościoła Naturalnego
Wnioski / żądania
We wniosku zadano siedem pytań dotyczących m.in.:
-finansowania Funduszu Kościelnego,
-wysokości środków przekazywanych do Funduszu w latach 2022–2025,
-wysokości środków przeznaczonych z Funduszu na duchownych i misjonarzy Kościoła Naturalnego,
-wysokości środków przeznaczonych na osoby zgłoszone przez jednostki organizacyjne Kościoła Naturalnego (gminy -wyznaniowe).
Element kluczowy
Kluczowym elementem wniosku było ustalenie:
-czy środki z Funduszu Kościelnego mają charakter środków publicznych,
-czy i w jakiej wysokości środki te były przeznaczane na osoby zgłoszone jako duchowni lub misjonarze w ramach jednostek organizacyjnych Kościoła Naturalnego.
Wniosek stanowił element szerszej próby ustalenia rzeczywistego przepływu środków z Funduszu Kościelnego w kontekście pojawiających się publicznie informacji o rzekomych wielomilionowych kwotach związanych z Kościołem Naturalnym.
Konsekwencje dla Kościoła Naturalnego
Złożenie wniosku miało na celu uzyskanie oficjalnych danych od organów państwa oraz umożliwienie publicznego przedstawienia rzeczywistego mechanizmu finansowania składek duchownych z Funduszu Kościelnego.
CIĄG KORESPONDENCJI NUMER 7:
Zapytanie do MSWiA o charakter środków Funduszu Kościelnego oraz wysokość przekazanych środków na ubezpieczenia
Dokumenty wchodzące w skład korespondencji
1️⃣ Odpowiedz MSWiA
📅 23.01.2026
Czego dotyczy korespondencja
Dokument stanowi odpowiedź Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący finansowania Funduszu Kościelnego oraz zasad finansowania składek ubezpieczeniowych duchownych.
Cel pisma
Celem pisma było udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku oraz przedstawienie zasad funkcjonowania Funduszu Kościelnego w świetle obowiązujących przepisów.
Wnioski / żądania
W odpowiedzi wskazano m.in., że:
Fundusz Kościelny jest finansowany z budżetu państwa i stanowi wyodrębnioną pozycję w budżecie państwa przeznaczoną na finansowanie składek ubezpieczeniowych duchownych oraz inne cele związane z działalnością kościołów i związków wyznaniowych.
wysokość środków przekazywanych do Funduszu w latach 2022–2025 wynosiła odpowiednio około:
2022 – 200 mln zł,
2023 – 224 mln zł,
2024 – 254 mln zł,
2025 – 272 mln zł.
Jednocześnie wskazano, że:
-płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne duchownych jest osoba duchowna lub właściwa instytucja kościelna,
-na dokumentach zgłoszeniowych do ZUS nie wykazuje się przynależności duchownego do konkretnego kościoła lub związku wyznaniowego.
Element kluczowy
Szczególnie istotna dla zrozumienia sprawy jest informacja, że:
-w dokumentach zgłoszeniowych do ZUS nie wskazuje się przynależności duchownego do konkretnego kościoła,
-zgodność zgłoszenia ze stanem faktycznym potwierdza płatnik składek pod odpowiedzialnością karną.
Oznacza to, że system państwowy nie prowadzi ewidencji pozwalającej na jednoznaczne przypisanie zgłoszonej osoby duchownej do konkretnego kościoła lub związku wyznaniowego.
Konsekwencje dla Kościoła Naturalnego
W praktyce oznacza to, że Kościół Naturalny nie posiada narzędzi umożliwiających weryfikację osób zgłaszanych w systemie ubezpieczeń społecznych jako duchowni lub misjonarze w powiązaniu z jego strukturami.
Z odpowiedzi MSWiA wynika również, że państwowy system rozliczeń składek nie przewiduje mechanizmu pozwalającego na jednoznaczne ustalenie, czy dana osoba zgłoszona jako duchowny faktycznie należy do konkretnego kościoła.
-Stan sprawy na dzień korespondencji-
Organy administracji publicznej NIE przekazały Kościołowi Naturalnemu informacji o wysokości środków z Funduszu Kościelnego przeznaczonych na ubezpieczenia duchownych zgłoszonych przez jego jednostki organizacyjne.
Z odpowiedzi Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wynika jednocześnie, że w dokumentach zgłoszeniowych do systemu ubezpieczeń społecznych nie wykazuje się przynależności duchownego do konkretnego kościoła lub związku wyznaniowego.
W praktyce oznacza to, że system państwowy nie prowadzi ewidencji pozwalającej ustalić, jaka część środków z Funduszu Kościelnego została przeznaczona na osoby zgłoszone przez konkretne jednostki organizacyjne lub indywidualne zgłoszenia duchownych Kościoła Naturalnego.
Zgłoszenie osoby jako duchownego korzystającego z finansowania składek z Funduszu Kościelnego odbywa się w systemie ubezpieczeń społecznych na podstawie dokumentów zgłoszeniowych składanych przez płatnika składek, który potwierdza zgodność danych ze stanem faktycznym pod odpowiedzialnością karną.
W konsekwencji Kościół Naturalny nie posiada narzędzi umożliwiających samodzielną weryfikację osób zgłaszanych w systemie państwowym jako duchowni lub misjonarze ani ustalenia, czy i w jakiej wysokości środki z Funduszu Kościelnego zostały przeznaczone na takie zgłoszenia.